Skip to main content Skip to secondary navigation

Stair

Stair an Aontas Eorpaigh

Foghlaim faoi stair na hEorpa agus an AontaIs Eorpaigh, lena n-áirítear eolas faoi bhunaitheoirí an AE agus a dhul chun cinn ó na 1950í. Sa chuid seo tá acmhainní foghlama do mhúinteoirí, tráthanna na gceist ar líne do mhic léinn agus cairteacha balla daite ina mínítear stair an AE.

Cad é an tAontas Eorpach? Flags of the EU and Ireland

Pobal de thíortha Eorpacha is ea an tAontas Eorpach. Is minic a fheiceann tú giorraithe go AE é.

Cathain a bunaíodh an AE?

I 1951 a bunaíodh An Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach (a dtugtar an Aontas Eorpach air anois).

Cén fáth a bunaíodh an AE?  

Bunaíodh an comhphobal i ndiaidh an Dara Cogadh Domhanda mar bhealach chun an tsíocháin idir thíortha na hEorpa a chur chun cinn. Tháinig Jean Monnet, polaiteoir Francach, ar smaoineamh nua le go mbeadh tíortha na hEorpa ag obair le chéile agus gan bheith ag troid nó dul chun cogaidh lena chéile. Thuig sé go bhfuil dhá rud ag teastáil ó thír sula bhféadfaidh sí dul chun cogaidh: iarann le ​​cruach a tháirgeadh (le tancanna, gunnaí, buamaí a dhéanamh) agus gual a chuireann an fuinneamh ar fáil do mhonarchana agus iarnróid.

An smaoineamh a bhí aige, nár cheart do rialtais na Fraince agus na Gearmáine - agus b'fhéidir rialtais na dtíortha Eorpacha eile freisin - a dtionscail guail agus cruach a reáchtáil iad féin a thuilleadh. Ina ionad sin, ba chóir gur daoine ó na tíortha i gceist a d'eagródh na tionscail sin, agus go mbeidís ina suí timpeall ar bhord le plé a dhéanamh agus rudaí a chinneadh le chéile. Chuaigh a smaoineamh i bhfeidhm ar cheannairí na dtíortha Eorpacha eile, rud faoi deara tús a chur leis an rud ar a nglaoimid an tAontas Eorpach anois.

An Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach (CEGC) a thugtaí ar an gcomhphobal ar dtús, ach  athraíodh go dtí Comhphobal Eacnamaíochta na hEorpa (CEE) i 1957 é. Tá go leor tar éis athrú ó  laethanta tosaigh an CEGC. Tá cómhargadh aonair againn anois – is féidir le daoine agus earraí gluaiseacht faoi shaoirse thar na teorainneacha. Is féidir le saoránaigh an Aontais Eorpaigh taisteal, cónaí, obair agus staidéar a dhéanamh in aon tír AE. Mar gheall ar gach ceann de na hathruithe sin, agus toisc go raibh an CEE níos nasctha ná riamh leis an margadh aonair, chinn an Comhphobal a a ainm a athrú arís go dtí an tAontas Eorpach (AE) i 1992. Mhéadaigh an comhphobal ó 6 thír i 1951 go  27 tír i 2007. Tá an Chróit le teacht isteach san Aontas Eorpach i mí Iúil 2013.

Cérbh iad na chéad chomhaltaí den chomhphobal?

Ba iad na chéad tíortha a tháinig isteach sa CEGC an Fhrainc, an Ghearmáin, an Bheilg, an Iodáil, Lucsamburg agus an Ísiltír. Chuaigh Éire isteach i 1973.

Conas a deineadh AE?

Cruthaíodh an comhphobal tríd an gConradh CEGC a dhréachtadh.  Conradh, sin comhaontú idir thíortha éagsúla  a shínigh baill an rialtais ó na tíortha sin, amhail an Taoiseach nó Airí i gcás na hÉireann.

Cén áit a síníodh an Conradh CEGC ?

Is i bPáras a síníodh an conradh a chruthaigh an Comhphobal Eorpach do Ghual agus Cruach, an 18 Aibreán 1951.

Faigh tuilleadh eolais faoi stair an AE ar líne:

An AE: cad atá i gceist leis? 

Aithreacha Bunaitheacha an AE 

Tráthanna na gceist ar líne do mhic léinn:

Cuirimis aithne ar an Eoraip

Doiciméid le híoslódáil:

Cuirimis Aithne ar an Eoraip
Tugann an leabhrán seo (i mBéarla amháin) stair mhionsonraithe na hEorpa, stair an Aontais Eorpaigh agus an chaoi a ndéanann an AE cinntí. 
Teacher’s guide: Lets Explore Europe (i mBéarla)
Pléann treoir an mhúinteora ábhar an leabhráin, téamaí curaclaim, agus tugtar samplaí de ghníomhaíochtaí seomra ranga.